Strona główna Ludzie Alechin: Aleksander Alechin, czwarty mistrz świata w szachach

Alechin: Aleksander Alechin, czwarty mistrz świata w szachach

by Oskar Kamiński

Aleksander Alechin, urodzony 31 października 1892 roku w Moskwie, to postać, która na stałe wpisała się w annały historii szachów jako czwarty mistrz świata. W chwili obecnej, w 2024 roku, miałby 112 lat. Jego życie, zakończone przedwcześnie w wieku 53 lat, było naznaczone zarówno spektakularnymi triumfami na szachownicy, jak i burzliwymi wydarzeniami osobistymi oraz kontrowersyjnymi wyborami. Po emigracji z Rosji Radzieckiej w 1921 roku, naturalizowany Francuz, reprezentował barwy tego kraju, stając się postacią o globalnym znaczeniu. Jego agresywny styl gry, głęboki wkład teoretyczny i niezwykłe osiągnięcia sprawiają, że do dziś jest obiektem fascynacji i analizy.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: W 2024 roku miałby 112 lat.
  • Żona/Mąż: Poślubił Annelise Rüegg.
  • Dzieci: Brak informacji w dostarczonym tekście.
  • Zawód: Arcymistrz szachowy, teoretyk szachowy, prawnik.
  • Główne osiągnięcie: Zdobycie i obrona tytułu Mistrza Świata w szachach.

Podstawowe informacje o Aleksandrze Alechinie

Dane biograficzne i pochodzenie

Alexander Aleksandrowicz Alechin urodził się 31 października 1892 roku w Moskwie, w Imperium Rosyjskim. Pochodził z zamożnej rodziny; jego ojciec był właścicielem ziemskim i radcą stanu, a matka córką zamożnego przemysłowca. To pochodzenie zapewniło mu stabilne dzieciństwo, sprzyjające rozwojowi jego talentu.

Wykształcenie i obywatelstwo

Alechin rozpoczął studia prawnicze w elitarnej Cesarskiej Szkole Prawa w Petersburgu, a następnie kontynuował je na Sorbonie w Paryżu, co położyło podstawy do tytułowania go mianem „dr Alechina”. Po emigracji z Rosji w 1921 roku, w 1925 roku uzyskał francuskie obywatelstwo, które reprezentował na arenie międzynarodowej.

Śmierć

Aleksander Alechin zmarł 24 marca 1946 roku w Estoril w Portugalii, mając 53 lata. Został zapamiętany jako jedyny mistrz świata w historii, który zmarł, posiadając aktualny tytuł. Okoliczności jego zgonu do dziś pozostają niejasne.

Życie prywatne Aleksandra Alechina

Małżeństwa

Życie osobiste Aleksandra Alechina było naznaczone dwoma małżeństwami. 15 marca 1921 roku poślubił Annelise Rüegg, szwajcarską dziennikarkę i delegatkę Kominternu. To małżeństwo okazało się kluczowe, umożliwiając mu legalne opuszczenie Rosji Radzieckiej i kontynuowanie kariery szachowej na arenie międzynarodowej.

Kariera szachowa Aleksandra Alechina

Początki i wczesne sukcesy

Talent szachowy Aleksandra Alechina objawił się bardzo wcześnie. Swoją pierwszą partię rozegrał jako dziesięciolatek w turnieju korespondencyjnym. Już w wieku 16 lat, w 1909 roku, wygrał Wszechrosyjski Turniej Amatorski w Petersburgu, co zapowiadało jego przyszłe sukcesy.

Droga do Mistrzostwa Świata

Droga Alechina do tytułu mistrza świata była pełna spektakularnych osiągnięć. W 1914 roku, po zajęciu trzeciego miejsca w turnieju w Petersburgu, ustępując jedynie Laskerowi i Capablance, otrzymał od cara Mikołaja II tytuł „arcymistrza szachowego”. Przełomowym momentem było zdobycie tytułu Mistrza Świata w 1927 roku w Buenos Aires, gdzie pokonał niepokonanego dotąd José Raúla Capablankę wynikiem +6−3=25.

Utrata i odzyskanie tytułu

W 1935 roku Alechin niespodziewanie stracił tytuł mistrza świata na rzecz Maxa Euwe. Jednak dwa lata później, w 1937 roku, w meczu rewanżowym odzyskał prymat, udowadniając swoją niezłomność i klasę.

Osiągnięcia w Olimpiadach Szachowych

Jako reprezentant Francji, Aleksander Alechin pięciokrotnie występował na pierwszej szachownicy podczas Olimpiad Szachowych, zdobywając indywidualne nagrody w każdym z tych występów. Jego gra na tych prestiżowych turniejach potwierdzała jego status jednego z najwybitniejszych graczy w historii.

Wybitne osiągnięcia i nagrody

Rekordy w grze symultanicznej

Alechin zasłynął również z niezwykłych popisów w grze symultanicznej, w tym „na ślepo”. W 1924 roku w Nowym Jorku zmierzył się z 26 przeciwnikami bez patrzenia na szachownicę, a rok później w Paryżu poprawił ten rekord, grając z 28 graczami. Te wyczyny świadczą o jego fenomenalnej pamięci i zdolności koncentracji.

Dominacja turniejowa

Na początku lat 30. XX wieku Aleksander Alechin osiągnął szczyt swojej formy turniejowej, całkowicie dominując w najważniejszych zawodach. Jego agresywny i precyzyjny styl gry sprawiał, że był praktycznie niepokonany.

Wkład teoretyczny w szachy

Aleksander Alechin jest uznawany za jednego z najważniejszych teoretyków w historii szachów. Jego nazwiskiem nazwano popularną „Obronę Alechina” (1.e4 Sf6), która do dziś stanowi ważny element repertuaru wielu graczy. Wprowadził również liczne innowacje w innych wariantach debiutowych, wzbogacając teorię gry.

Aleksander Alechin w czasach wojennych

Internowanie i wojna

Wybuch I wojny światowej zastał Alechina na turnieju w Mannheim, gdzie został internowany jako obywatel wrogiego państwa. Okres ten był dla niego trudny, ale nie osłabił jego pasji do szachów.

Wyrok śmierci w Odessie

W 1919 roku, podczas wojny domowej w Rosji, Aleksander Alechin został oskarżony o powiązania z kontrwywiadem Białych i osadzony w celi śmierci przez odeską Czekę. Cudem uniknął egzekucji, co pozwoliło mu na kontynuowanie kariery.

Służba w Czerwonym Krzyżu

Latem 1916 roku Aleksander Alechin służył w Związku Miast, rosyjskim odpowiedniku Czerwonego Krzyża, niosąc pomoc rannym żołnierzom na froncie austriackim. Ten epizod pokazuje jego zaangażowanie obywatelskie.

Kontrowersyjne Aspekty Życia i Kariery

Relacje z nazistami i antysemityzm

Okres II wojny światowej przyniósł kontrowersje związane z udziałem Alechina w turniejach organizowanych przez III Rzeszę. W 1941 roku w „Pariser Zeitung” ukazała się seria artykułów pod jego nazwiskiem, zawierających treści antysemickie, co po wojnie stało się przedmiotem oskarżeń.

Negocjacje meczowe i zarzuty

Alechin prowadził skomplikowane negocjacje dotyczące rewanżu z José Raúlem Capablancą, stawiając wysokie wymagania finansowe. Niektórzy krytycy zarzucali mu również publikowanie w swoich książkach wersji partii, które zostały przez niego upiększone lub nie miały miejsca.

Ciekawostki z życia Aleksandra Alechina

Praca zawodowa poza szachami

Przed pełnym poświęceniem się karierze szachowej, Aleksander Alechin pracował jako tłumacz dla Kominternu w latach 1920–1921, co świadczy o jego wszechstronności.

Charakterystyka stylu gry

Styl gry Alechina był niezwykle charakterystyczny – słynął z agresywności, wyobraźni i śmiałych kombinacji, które doskonale łączył z perfekcyjną techniką pozycyjną. Jego gra do dziś inspiruje miłośników ofensywnego stylu.

Ostatnie plany i negocjacje

W chwili śmierci w 1946 roku, Aleksander Alechin prowadził rozmowy dotyczące meczu o mistrzostwo świata z Michaiłem Botwinnikiem. Niestety, jego przedwczesna śmierć uniemożliwiła realizację tych planów.

Kluczowe daty z życia Aleksandra Alechina

Historia życia i kariery Aleksandra Alechina obfituje w znaczące wydarzenia, które ukształtowały jego legendę jako jednego z najwybitniejszych szachistów w historii. Poniższa lista przedstawia chronologicznie najważniejsze momenty:

  • 3 grudnia 1902: Rozpoczęcie pierwszej znanej partii korespondencyjnej w wieku 10 lat.
  • 1909: Wygrana w Wszechrosyjskim Turnieju Amatorskim w Petersburgu w wieku 16 lat.
  • 1914: Zajęcie trzeciego miejsca w prestiżowym turnieju w Petersburgu, co było podstawą do otrzymania tytułu arcymistrza.
  • Lato 1916: Służba w Związku Miast (rosyjski odpowiednik Czerwonego Krzyża) na froncie austriackim.
  • 1919: Oskarżenie o powiązania z kontrwywiadem Białych i osadzenie w celi śmierci przez odeską Czekę podczas wojny domowej w Rosji.
  • 15 marca 1921: Poślubienie Annelise Rüegg, co umożliwiło mu legalne opuszczenie Rosji.
  • 1921: Opuszczenie Rosji Radzieckiej i emigracja do Francji.
  • 1924: Ustanowienie rekordu świata w grze symultanicznej „na ślepo” z 26 przeciwnikami w Nowym Jorku.
  • 1925: Poprawienie rekordu świata w grze symultanicznej „na ślepo” z 28 graczami w Paryżu.
  • 1925: Reprezentowanie Francji na arenie międzynarodowej.
  • 1927: Zdobycie tytułu Mistrza Świata w szachach po pokonaniu José Raúla Capablanki w meczu w Buenos Aires.
  • Lata 30. XX wieku: Całkowita dominacja w światowych turniejach szachowych.
  • 1935: Utrata tytułu mistrza świata na rzecz Maxa Euwe.
  • 1937: Odzyskanie tytułu mistrza świata w meczu rewanżowym z Maxem Euwe.
  • 1941: Publikacja serii artykułów „Szachy żydowskie i aryjskie” w „Pariser Zeitung”.
  • Podczas II wojny światowej: Udział w turniejach organizowanych przez III Rzeszę.
  • 24 marca 1946: Śmierć w Estoril w Portugalii w wieku 53 lat, jako jedyny mistrz świata w historii, który odszedł, posiadając aktualny tytuł mistrzowski.
  • W chwili śmierci: Trwały zaawansowane rozmowy dotyczące meczu o mistrzostwo świata z Michaiłem Botwinnikiem.

Aleksander Alechin – Mistrz Świata w Oczach Historii

Aleksander Alechin, znany również jako Alexander Alechin, zapisał się złotymi zgłoskami w historii szachów jako czwarty mistrz świata. Jego panowanie, choć przerywane utratą tytułu, świadczyło o jego niezwykłej sile i determinacji. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje dotyczące jego mistrzowskich lat:

  • Okres panowania jako mistrz świata: 1927–1935 oraz 1937–1946.
  • Zdobycie tytułu mistrza świata: W 1927 roku pokonał José Raúla Capablankę w meczu w Buenos Aires.
  • Utrata tytułu: W 1935 roku przegrał mecz o tytuł mistrza świata z Maxem Euwe.
  • Odzyskanie tytułu: W 1937 roku zrewanżował się Maxowi Euwe, odzyskując tytuł mistrza świata.
  • Ostatni mecz o tytuł: Jego ostatnim oficjalnym meczem o mistrzostwo świata był ten z Maxem Euwe w 1937 roku.
  • Ostatnie lata życia: W chwili śmierci w 1946 roku, posiadał tytuł mistrza świata, nie tracąc go w rywalizacji na szachownicy.

Warto wiedzieć: Aleksander Alechin jest jedynym mistrzem świata w historii, który zmarł, posiadając aktualny tytuł mistrzowski. Okoliczności jego śmierci w portugalskim mieście Estoril 24 marca 1946 roku w wieku 53 lat do dziś pozostają niewyjaśnione.

Wkład Teoretyczny i Styl Gry

Aleksander Alechin nie tylko dominował na szachownicy, ale również znacząco wpłynął na rozwój teorii szachowej. Jego innowacyjne podejście do gry i głębokie zrozumienie strategii zaowocowały powstaniem nowych wariantów i koncepcji, które są analizowane i stosowane do dziś. Styl gry Alechina, charakteryzujący się agresywnością i wyobraźnią, stanowił inspirację dla wielu pokoleń szachistów i jest przykładem dynamicznego podejścia do rozgrywki.

  • Nazwane jego nazwiskiem warianty: „Obrona Alechina” (1.e4 Sf6).
  • Charakterystyka stylu gry: Niezwykle agresywny, wyobraźniowy styl atakujący, łączony z perfekcyjną techniką pozycyjną.
  • Wpływ na teorię szachową: Wprowadzenie licznych innowacji w wielu wariantach debiutowych.

Kontrowersyjne Aspekty Życia i Kariery

Życie Aleksandra Alechina nie było pozbawione kontrowersji, które rzucają cień na jego dziedzictwo. Szczególnie jego postawa podczas II wojny światowej i zarzuty o antysemityzm budzą gorące dyskusje. Ponadto, unikanie rewanżu z Capablancą i zarzuty o „poprawianie” partii w publikacjach dodatkowo komplikują obraz tego wybitnego, lecz zarazem złożonego szachisty.

  • Udział w turniejach pod patronatem III Rzeszy: Podczas II wojny światowej brał udział w turniejach organizowanych przez nazistów.
  • Oskarżenia o antysemityzm: Publikacja artykułów „Szachy żydowskie i aryjskie” w „Pariser Zeitung” w 1941 roku.
  • Trudności w organizacji rewanżu z Capablancą: Domaganie się kwoty 10 000 dolarów w złocie jako warunku rewanżu.
  • Zarzuty o „poprawianie” partii: Oskarżenia o publikowanie zmienionych wersji rozegranych partii.

Aleksander Alechin pozostaje postacią o niezwykłej złożoności, której życie i kariera szachowa dostarczają bogactwa materiału do analizy. Jego agresywny styl gry i wkład teoretyczny uczyniły go legendą, jednak kontrowersje związane z jego postawą w czasie wojny nadal budzą dyskusje. Pomimo tych kontrowersji, jego dziedzictwo jako jednego z najwybitniejszych mistrzów świata w historii szachów jest niepodważalne.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Czy Aleksandr Alechin rosyjski szachista zmarł w 1946 roku?

Tak, Aleksandr Alechin, jeden z najwybitniejszych szachistów w historii, zmarł w 1946 roku. Jego śmierć nastąpiła w Moskwie.

Na co zmarł Alechin?

Dokładna przyczyna śmierci Aleksandrowi Alechinowi nie jest jednoznacznie ustalona. Najczęściej podaje się zawał serca, ale istnieją też teorie sugerujące inne okoliczności.

Na czym polega strategia alechina?

Strategia Alechina opierała się na agresywnej, dynamicznej grze i dążeniu do otwartej walki. Ceniono jego umiejętność tworzenia skomplikowanych pozycji, wykorzystywania błędów przeciwnika oraz doskonałe wyczucie inicjatywy.

Kto był czwartym mistrzem świata w szachach?

Czwartym mistrzem świata w szachach był Aleksandr Alechin. Tytuł ten zdobył w 1927 roku, pokonując José Raúla Capablankę.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_Alekhine