Donald McNichol Sutherland (ur. 17 lipca 1935 w Saint John, Kanada, zm. 20 czerwca 2024 w Miami, USA) był kanadyjskim aktorem filmowym i telewizyjnym, którego kariera obejmowała ponad sześć dekad. Na [czerwiec 2024] roku miał 88 lat. Znany z wszechstronności i charyzmy, Sutherland zagrał w setkach produkcji, wcielając się w niezapomniane postacie, od charyzmatycznych bohaterów po mrocznych antagonistów. Zostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, a jego wkład w kinematografię został uhonorowany Oscarem Honorowym za całokształt twórczości. Był trzykrotnie żonaty i ojcem pięciorga dzieci, z których troje, Kiefer, Rossifa i Angus, również podążyło ścieżką kariery aktorskiej.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 88 lat (na czerwiec 2024)
- Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972)
- Dzieci: Kiefer Sutherland, Rossifa Sutherland, Angus Sutherland (i dwoje innych)
- Zawód: Aktor
- Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017)
Podstawowe informacje biograficzne
Dane osobiste i wykształcenie
Donald McNichol Sutherland urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John, w prowincji Nowy Brunszwik w Kanadzie. Zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat. Jego życie i kariera trwały przez ponad sześć dekad, pozostawiając trwały ślad w historii kina. Po ukończeniu szkoły średniej w Bridgewater, w 1958 roku uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto. Mimo że początkowo rozważał karierę inżynierską, ostatecznie pasja do aktorstwa zwyciężyła.
W 1957 roku, w celu dalszego rozwoju artystycznego, Sutherland przeniósł się do Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął naukę w renomowanej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Ten etap edukacyjny był kluczowy dla kształtowania jego talentu i przygotowania do profesjonalnej kariery w świecie filmu i teatru. Jego wszechstronne wykształcenie z dwóch różnych dziedzin znacząco wpłynęło na jego późniejsze, zróżnicowane kreacje aktorskie.
Życie prywatne i rodzina
Kariera związków
Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick, z którą rozwiódł się w 1966 roku. Następnie poślubił aktorkę Shirley Douglas, z którą pozostawał w związku małżeńskim w latach 1966–1970. Trzecią i ostatnią żoną aktora była Francine Racette, z którą ożenił się w 1972 roku i z którą pozostał aż do śmierci. Te związki stanowiły ważny element jego życia osobistego przez wiele lat.
Potomstwo i dziedzictwo rodzinne
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Jego synowie, Kiefer, Rossifa i Angus Sutherland, również związali się z przemysłem filmowym, kontynuując rodzinne dziedzictwo w Hollywood. Ta artystyczna kontynuacja tradycji rodzinnej jest ważnym aspektem jego spuścizny, pokazując wpływ, jaki wywarł na kolejne pokolenia.
Znaczące relacje i wspólne zaangażowanie
W latach 1970–1972, w okresie pracy nad filmem „Klute”, Donald Sutherland był w burzliwym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja wykraczała poza sferę prywatną; oboje dzielili silne poglądy polityczne i zaangażowanie w aktywizm. Ten okres był znaczący zarówno dla ich karier, jak i dla ich wspólnego zaangażowania społecznego, podkreślając wielowymiarowość osobowości Sutherlanda.
Kariera zawodowa
Początki i przełomowe role
Kariera Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku dzięki roli w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Angaż do tej produkcji, który otrzymał po tym, jak reżyser Roger Moore zaprezentował producentom fragment z jego udziałem w serialu „Święty”, okazał się przełomowym momentem, otwierającym mu drogę do dalszych, znaczących ról filmowych.
Ugruntowanie statusu gwiazdy
Międzynarodowy status gwiazdy Donald Sutherland ugruntował w 1970 roku, wcielając się w pamiętne postacie kapitana „Hawkeye” Pierce’a w czarnej komedii „M*A*S*H” oraz ekscentrycznego dowódcy czołgu „Oddball” w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes). Te role potwierdziły jego wszechstronność i zdolność do tworzenia niezapomnianych kreacji, cementując jego pozycję w Hollywood.
Decyzje zawodowe i utracone zyski
W 1978 roku Sutherland wystąpił w filmie „Menażeria” (Animal House). Jego decyzja o odrzuceniu 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty w wysokości 40 000 dolarów okazała się znaczącym błędem finansowym, gdyż film odniósł ogromny sukces kasowy, zarabiając 141,6 miliona dolarów.
Ikoniczne role w późniejszym etapie kariery
Młodsze pokolenia widzów zapamiętały go przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonisty w popularnej serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games), w którą wcielał się w latach 2012–2015. Ta rola udowodniła jego zdolność do podejmowania się różnorodnych wyzwań aktorskich, niezależnie od wieku.
Dorobek telewizyjny i nagradzane kreacje
Dorobek Sutherlanda w telewizji również jest imponujący. Wśród jego znaczących ról znalazła się nagrodzona nagrodą Emmy kreacja Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” z 1995 roku. Za postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002) otrzymał Złoty Glob, co świadczy o jego uznaniu zarówno na małym, jak i dużym ekranie.
Nagrody i osiągnięcia
Docenienie przez Akademię Filmową
Chociaż Donald Sutherland jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych aktorów, którzy nigdy nie otrzymali nominacji do Oscara za konkretną rolę, Akademia Filmowa uhonorowała go w 2017 roku Oscarem Honorowym za całokształt twórczości. To prestiżowe wyróżnienie podkreśliło jego ogromny i wieloletni wkład w rozwój sztuki filmowej.
Prestiżowe wyróżnienia branżowe
W trakcie swojej kariery Sutherland zdobył szereg prestiżowych nagród, w tym nagrodę Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” z 1973 roku. Te liczne nagrody świadczą o jego wybitnym talencie i uznaniu w świecie filmu.
Uznanie w rodzinnym kraju
Sutherland został dwukrotnie uhonorowany Orderem Kanady. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury Kanady. Te honory podkreślają jego znaczenie dla kanadyjskiej tożsamości narodowej i kulturalnej.
Międzynarodowe upamiętnienie
Donald Sutherland posiada własne gwiazdy w Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w Kanadzie (2000) i Hollywood (2011), co jest dowodem jego międzynarodowego uznania i trwałego miejsca w historii kina globalnego.
Zaangażowanie społeczne i poglądy
Aktywizm antywojenny
Sutherland był zagorzałym aktywistą antywojennym, protestującym przeciwko wojnie w Wietnamie. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” z 1972 roku, który przedstawiał nastroje wśród amerykańskich żołnierzy. Jego aktywność polityczna była na tyle znacząca, że w latach 1971–1973 znajdował się na liście obserwacyjnej NSA ze względu na działalność w ruchu pokojowym.
Wpływ działalności na życie zawodowe
Zaangażowanie Sutherlanda w ruch pokojowy i jego aktywność polityczna miały znaczący wpływ na jego życie zawodowe. Znalezienie się na liście obserwacyjnej NSA świadczy o tym, jak jego poglądy były dostrzegane przez władze. Mimo to, Sutherland nieustannie wyrażał swoje przekonania, łącząc je często z pracą artystyczną, pokazując, że sztuka i aktywizm mogą iść w parze.
Ciekawostki z życia Donalda Sutherlanda
Pierwsze kroki w mediach
Już w wieku 14 lat Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Był to jego pierwszy kontakt z mediami, zapowiadający przyszłą karierę w świecie rozrywki.
Wczesne zainteresowania artystyczne
W młodości Donald Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). To nietypowe zainteresowanie może stanowić ciekawą perspektywę na jego późniejszą zdolność do transformacji i wcielania się w różnorodne postacie na ekranie.
Wyzwania zdrowotne w dzieciństwie i młodości
Choroby dziecięce a ich wpływ
Dzieciństwo Sutherlanda było naznaczone ciężkimi chorobami, takimi jak gorączka reumatyczna, zapalenie wątroby i polio. Te doświadczenia znacząco wpłynęły na jego wczesne lata życia, kształtując jego siłę charakteru.
Zagrożenie życia na planie filmowym
Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, życie Sutherlanda było poważnie zagrożone z powodu zachorowania na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych. Ta sytuacja przypomina o ryzyku zawodowym związanym z pracą w przemyśle filmowym.
Podsumowanie kluczowych osiągnięć
Donald Sutherland pozostawił po sobie niezatarte piętno w historii kina, udowadniając, że połączenie wielkiego talentu aktorskiego z zaangażowaniem społecznym i bogatym życiem osobistym tworzy niezapomnianą spuściznę. Jego wszechstronność, charyzma i zdolność do wcielania się w szerokie spektrum postaci zapewniły mu miejsce wśród najważniejszych aktorów swojego pokolenia, a Oscar Honorowy stanowi symboliczne uwieńczenie jego niezwykłej kariery.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Donald Sutherland?
Donald Sutherland zmarł z powodu długiej choroby. Jego śmierć była wynikiem powikłań związanych z chorobą, której szczegóły nie zostały publicznie ujawnione.
Ile dzieci miał Donald Sutherland?
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Wszyscy jego synowie poszli w jego ślady, stając się aktorami.
Z czego najbardziej znany jest Donald Sutherland?
Donald Sutherland znany jest z wielu wyrazistych ról w filmach takich jak „M\*A\*S\*H”, „Dwanaście gniewnych ludzi”, „Zwykli ludzie” czy „Igrzyska śmierci”. Jego wszechstronność i charyzma sprawiły, że stał się ikoną kina.
Kim była pierwsza żona Donalda Sutherlanda?
Pierwszą żoną Donalda Sutherlanda była Lois Hardwick. Para pobrała się w 1959 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland
