Marilyn Monroe: Aktorka wszech czasów, której śmierć wciąż intryguje.

15

Marilyn Monroe, urodzona 1 czerwca 1926 roku, była jedną z największych ikon popkultury i symbolem rewolucji seksualnej lat 50. i początku 60. XX wieku. Na 1 czerwca 2024 roku aktorka miałaby 98 lat. Choć jej kariera zawodowa trwała od 1945 do 1962 roku, filmy z jej udziałem wygenerowały przychody szacowane na 2 miliardy dolarów w przeliczeniu na wartość nabywczą z 2024 roku. Jej życie osobiste, naznaczone burzliwymi związkami, w tym małżeństwami z Joe DiMaggio i Arthurem Millerem, do dziś fascynuje miliony ludzi na całym świecie.

American Film Institute sklasyfikował ją na szóstym miejscu listy największych kobiecych legend ekranu Złotej Ery Hollywood. Jej życie, naznaczone zarówno sukcesami zawodowymi, jak i osobistymi tragediami, pozostaje przedmiotem nieustającego zainteresowania i analizy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 1 czerwca 2024 roku Marilyn Monroe miałaby 98 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie zamężna: z Jamesem Doughertym, Joe DiMaggio i Arthurem Millerem.
• Dzieci: Brak.
• Zawód: Aktorka, modelka, producentka.
• Główne osiągnięcie: Ugruntowanie pozycji jako jedna z największych gwiazd światowego kina i ikona popkultury.

Podstawowe informacje o Marilyn Monroe

Marilyn Monroe, znana dziś na całym świecie, urodziła się 1 czerwca 1926 roku w Los Angeles General Hospital w dzielnicy Boyle Heights jako Norma Jeane Mortenson. W momencie śmierci, która nastąpiła 4 sierpnia 1962 roku, aktorka miała zaledwie 36 lat. Przez lata była znana jako Norma Jeane Baker, zanim przyjęła swój słynny pseudonim artystyczny, Marilyn Monroe. Jej niezapomniany wizerunek uczynił ją jedną z największych ikon popkultury i symbolem rewolucji seksualnej lat 50. i początku 60. XX wieku.

Kariera zawodowa Marilyn Monroe trwała od 1945 do 1962 roku. Filmy z jej udziałem przyniosły imponujący dochód w wysokości 200 milionów dolarów do momentu jej śmierci. W przeliczeniu na wartość nabywczą z 2024 roku, kwota ta wynosiłaby astronomiczną sumę 2 miliardów dolarów, co świadczy o jej ogromnym wpływie na przemysł filmowy.

American Film Institute umieścił ją na szóstym miejscu na liście największych kobiecych legend ekranu Złotej Ery Hollywood, co jest dowodem jej trwałego dziedzictwa w historii kinematografii.

Życie prywatne i dzieciństwo Marilyn Monroe

Pochodzenie i rodzina

Matka Marilyn Monroe, Gladys Pearl Baker, urodziła się w Meksyku i pochodziła z biednej rodziny z Midwestu. Pracowała jako montażystka negatywów filmowych w Consolidated Film Industries. Niestety, Gladys zmagała się z poważnymi problemami psychicznymi, w tym ze schizofrenią paranoidalną, co miało znaczący wpływ na życie jej córki. Tożsamość biologicznego ojca Marilyn była przez lata przedmiotem spekulacji, jednak badania DNA z 2022 roku potwierdziły przypuszczenia wskazujące na Charlesa Stanleya Gifforda, przełożonego Gladys z RKO Studios.

Wczesne lata i rodziny zastępcze

Dzieciństwo Norma Jeane Mortenson było naznaczone chroniczną niestabilnością. Z powodu choroby psychicznej matki, dziewczynka przebywała w licznych rodzinach zastępczych, w tym u Alberta i Idy Bolenderów w Hawthorne. Marilyn spędziła również czas w sierocińcu Los Angeles Orphans Home, co niewątpliwie wpłynęło na jej późniejsze życie i psychikę, rodząc poczucie porzucenia.

Małżeństwa Marilyn Monroe

Pierwsze małżeństwo Marilyn Monroe zawarła w bardzo młodym wieku, mając zaledwie 16 lat. 19 czerwca 1942 roku wyszła za Jamesa Dougherty’ego, pracownika fabryki, głównie po to, by uniknąć powrotu do sierocińca. Drugim mężem Marilyn Monroe został legendarny baseballista Joe DiMaggio; ich małżeństwo w 1954 roku było jednym z najbardziej medialnych związków tamtej epoki, jednak przetrwało zaledwie rok i zakończyło się rozwodem w 1955 roku. Trzecim mężem aktorki był wybitny dramaturg Arthur Miller; para wzięła ślub w 1956 roku, a ich związek trwał pięć lat, kończąc się rozwodem w 1961 roku.

Kariera zawodowa Marilyn Monroe

Początki kariery

Kariera Marilyn Monroe rozpoczęła się przypadkowo podczas II wojny światowej. Pracując w fabryce Radioplane, została dostrzeżona przez fotografa Davida Conovera, co otworzyło jej drogę do świata modelingu pin-up, który stał się pierwszym krokiem do wielkiej kariery aktorskiej.

Przełomowe role

Przełomowym rokiem w karierze aktorskiej Marilyn Monroe był 1953. Wówczas wystąpiła w filmie noir „Niagara”, który w pełni wykorzystał jej znany seksapil. Równie ważnymi dla jej kariery okazały się komedie „Mężczyźni wolą blondynki” i „Jak poślubić milionera”. Te filmy ugruntowały jej wizerunek „głupiej blondynki”, który stał się jej znakiem rozpoznawczym, choć nie zawsze odpowiadał jej ambicjom artystycznym.

Marilyn Monroe Productions

W 1954 roku, sfrustrowana zaszufladkowaniem w Hollywood i niskimi zarobkami w wytwórni 20th Century-Fox, Marilyn Monroe założyła własną firmę produkcyjną – Marilyn Monroe Productions – wraz z fotografem Miltonem Greenem. Ten ruch świadczył o jej determinacji do większej kontroli nad swoją karierą i wyborem ról.

Rozwój aktorski w Nowym Jorku

Aby doskonalić swój warsztat aktorski i uciec od utartych ról komediowych, w 1955 roku Marilyn Monroe przeprowadziła się do Nowego Jorku. Tam rozpoczęła studia aktorstwa metodą Lee Strasberga w prestiżowym Actors Studio, co było kluczowe dla jej rozwoju artystycznego.

Ostatnie projekty filmowe

Ostatnim ukończonym filmem Marilyn Monroe był dramat „Skłóceni z losem” (The Misfits) z 1961 roku, do którego scenariusz napisał jej ówczesny mąż, Arthur Miller. Rola w tym obrazie była jedną z najbardziej wymagających dramatycznych kreacji w jej karierze.

Osiągnięcia i nagrody Marilyn Monroe

Warto wiedzieć: Marilyn Monroe jest jedną z najbardziej utytułowanych aktorek Złotej Ery Hollywood.

Nagrody filmowe

Za swoją rolę w filmie „Książę i aktoreczka” (1957) Marilyn Monroe otrzymała nominację do nagrody BAFTA. Ponadto, zdobyła prestiżową włoską nagrodę David di Donatello dla najlepszej aktorki zagranicznej.

Uznanie branży

Największym uznaniem krytyki i branży cieszył się występ Marilyn Monroe w kultowej komedii „Pół żartem, pół serio” (1959). Za tę rolę aktorka otrzymała Złotego Globa w kategorii Najlepsza Aktorka w Filmie Komediowym lub Musicalu, co stanowiło jedno z najważniejszych wyróżnień w jej karierze.

Zdrowie i śmierć Marilyn Monroe

Problemy zdrowotne

Marilyn Monroe przez lata zmagała się z problemami zdrowotnymi, w tym z jąkaniem, które nasiliło się w dzieciństwie. Aktorka doświadczała również trudności emocjonalnych, wynikających z burzliwego życia prywatnego i ogromnej presji sławy.

Okoliczności śmierci

Marilyn Monroe zmarła w nocy 4 sierpnia 1962 roku w swoim domu w Los Angeles. Bezpośrednią przyczyną zgonu było ostre zatrucie barbituranami, a koroner orzekł, że była to „prawdopodobne samobójstwo”. Śmierć aktorki w wieku zaledwie 36 lat była szokiem dla świata i rozpoczęła falę spekulacji, które trwają do dziś.

Warto wiedzieć: Aktorka zmarła 4 sierpnia 1962 roku, a przyczyna śmierci została określona jako ostre zatrucie barbituranami z dopiskiem „prawdopodobne samobójstwo”.

Kontrowersje i skandale z udziałem Marilyn Monroe

Nagie sesje zdjęciowe

Na początku lat 50. wybuchł skandal związany z nagimi zdjęciami, do których Marilyn Monroe pozowała przed zdobyciem sławy. Aktorka wybrnęła z tej sytuacji, przyznając, że zrobiła to z biedy, co paradoksalnie zwiększyło sympatię opinii publicznej. Jej nagie zdjęcia z tej samej sesji stały się historycznym elementem popkultury, pojawiając się na rozkładówce i okładce pierwszego numeru magazynu „Playboy” w 1953 roku.

Konflikty z wytwórnią filmową

Marilyn Monroe była znana z konfliktów z wytwórnią 20th Century-Fox. W 1954 roku została zawieszona przez studio za odmowę występu w projekcie filmowym, który uznała za nieodpowiedni dla swojego rozwoju zawodowego. Ten incydent pokazał jej determinację w dążeniu do artystycznej autonomii.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Marilyn Monroe

Marilyn Monroe była aktywną członkinią Partii Demokratycznej. Aktorka została pochowana na cmentarzu Westwood Village Memorial Park Cemetery w Los Angeles, który do dziś jest miejscem pielgrzymek jej fanów z całego świata. Choć kojarzona głównie z wizerunkiem „blond bomby”, Marilyn Monroe brała czynny udział w kreowaniu i zarządzaniu własnym wizerunkiem publicznym, wykazując się dużą świadomością mechanizmów Hollywood.

• Data urodzenia: 1 czerwca 1926 roku
• Miejsce urodzenia: Los Angeles General Hospital, Boyle Heights, Los Angeles
• Imię i nazwisko rodowe: Norma Jeane Mortenson
• Znana jako: Norma Jeane Baker, Marilyn Monroe
• Zawód: Aktorka, modelka, producentka
• Okres kariery: 1945–1962
• Data śmierci: 4 sierpnia 1962 roku
• Miejsce śmierci: Los Angeles, Kalifornia
• Przyczyna śmierci: Ostre zatrucie barbituranami (prawdopodobne samobójstwo)

• Pierwsze małżeństwo: James Dougherty (19 czerwca 1942 – 1946)
• Drugie małżeństwo: Joe DiMaggio (1954–1955)
• Trzecie małżeństwo: Arthur Miller (1956–1961)

Wybrane filmy Marilyn Monroe

• „Niagara” (1953)
• „Mężczyźni wolą blondynki” (1953)
• „Jak poślubić milionera” (1953)
• „Książę i aktoreczka” (1957)
• „Pół żartem, pół serio” (1959)
• „Skłóceni z losem” (1961)

Marilyn Monroe pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych postaci w historii kina. Jej życie, naznaczone niezwykłym talentem, tragicznymi zmaganiami osobistymi i niepowtarzalnym urokiem, nadal inspiruje i fascynuje, czyniąc ją wieczną ikoną kultury masowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marilyn_Monroe