Peter Sellers: Zmarł na zawał, życie i spuścizna aktora

11

Richard Henry Sellers, powszechnie znany jako Peter Sellers, to postać, która na stałe zapisała się w historii kina jako jeden z najwybitniejszych aktorów komediowych XX wieku. Urodzony 8 września 1925 roku, zmarł 24 lipca 1980 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo niezapomnianych ról. Jego wszechstronność, innowacyjne podejście do aktorstwa i zdolność do transformacji sprawiły, że jego kreacje, od niezdarnego inspektora Clouseau po psychologicznie złożone postacie, do dziś bawią i poruszają widzów na całym świecie. Sellers, który na [lipiec 2024] miałby 98 lat, był jedynakiem, wychowywanym w rodzinie o zróżnicowanym dziedzictwie religijnym, co również miało wpływ na jego tożsamość.

Jego życie prywatne było równie barwne i skomplikowane, jak widowiskowe były jego występy na ekranie. Choć na scenie potrafił wcielić się w niemal każdą postać, prywatnie zmagał się z głębokimi problemami natury psychicznej, w tym z poczuciem braku własnej tożsamości i depresją. Jego związki, zwłaszcza małżeństwo z aktorką Britt Ekland, były burzliwe i często opisywane jako trudne, co dodatkowo wpływało na jego wewnętrzne rozterki. Mimo tych osobistych zmagań, Sellers konsekwentnie rozwijał swój talent, dostarczając widzom niezliczonych chwil radości i refleksji.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [lipiec 2024] miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Britt Ekland (małżeństwo 1964–1968).
• Dzieci: Victoria Sellers.
• Zawód: Aktor komediowy i dramatyczny.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ikonicznej postaci inspektora Clouseau w serii „Różowa Pantera”, uhonorowanie Złotym Globem i nominacjami do Oscara.

Podstawowe informacje o Peterze Sellersie

Richard Henry Sellers, znany światu jako Peter Sellers, urodził się 8 września 1925 roku w Portsmouth w Anglii. Jego prawdziwe imię zostało nadane na cześć starszego brata, który zmarł przed jego narodzinami, co odcisnęło piętno na jego wczesnej psychice. Aktor zmarł 24 lipca 1980 roku w Londynie, w wieku 54 lat, w wyniku gwałtownego zawału serca. Sellers dorastał w rodzinie o zróżnicowanym dziedzictwie – jego ojciec, Bill Sellers, był protestantem, a matka, Agnes Doreen „Peg” Sellers, wyznania żydowskiego. Sam Sellers podkreślał swoje żydowskie pochodzenie, zgodne z prawem religijnym. Jego edukacja w rzymskokatolickiej szkole St Aloysius’ College w Highgate została przerwana w wieku 14 lat z powodu wybuchu II wojny światowej w 1939 roku.

Rodzina i życie prywatne Petera Sellersa

Relacja z matką

Szczególnie silna, a według bliskich nawet „niezdrowa” więź, łączyła Petera Sellersa z jego matką. Agnes Doreen „Peg” Sellers była jego największą fanką i aktywnie wspierała jego aspiracje artystyczne, w przeciwieństwie do ojca, który sceptycznie podchodził do jego talentu. Ta dynamika rodzinna znacząco wpłynęła na kształtowanie się jego osobowości i poszukiwanie akceptacji.

Małżeństwa

Britt Ekland

W 1964 roku Peter Sellers poślubił szwedzką aktorkę Britt Ekland, z którą znał się zaledwie dziesięć dni. Z tego związku urodziła się córka Victoria w 1965 roku. Niestety, burzliwy charakter ich relacji doprowadził do rozwodu w 1968 roku, co było kolejnym trudnym doświadczeniem w jego życiu osobistym.

Problemy z tożsamością

Peter Sellers publicznie wyrażał przekonanie, że poza rolami, które grał, nie posiada własnej, odrębnej tożsamości. Twierdził, że „nie ma żadnego prawdziwego Petera Sellersa”, co pogłębiało jego zmagania z depresją i poczuciem niepewności. Te wewnętrzne konflikty często przenosiły się na jego życie osobiste i zawodowe, czyniąc go postacią niezwykle enigmatyczną.

Kariera zawodowa Petera Sellersa

Debiut sceniczny

Już w wieku zaledwie dwóch tygodni Peter Sellers zaliczył swój pierwszy, choć nieświadomy, debiut sceniczny. Został wyniesiony na scenę Kings Theatre w Southsea przez komika Dicka Hendersona, co było symbolicznym początkiem jego długiej drogi w świecie rozrywki.

Przełom radiowy: „The Goon Show”

W latach 1951–1960 Peter Sellers był jedną z czołowych postaci kultowego programu BBC Radio „The Goon Show”. Wraz ze Spike’em Milliganem, Harrym Secombe’em i Michaelem Bentine’em, współtworzył rewolucyjne dzieło, które na zawsze zmieniło oblicze brytyjskiej komedii. Program ten, charakteryzujący się absurdalnym humorem i innowacyjnymi efektami dźwiękowymi, zdobył ogromną popularność i ugruntował pozycję Sellersa jako wschodzącej gwiazdy.

Międzynarodowa sława: Inspektor Clouseau i „Różowa Pantera”

Największą międzynarodową rozpoznawalność przyniosła Peterowi Sellersowi niezapomniana rola niezdarnego inspektora Jacques’a Clouseau w serii filmów „Różowa Pantera” (The Pink Panther). Wcielając się w tę postać w pięciu filmach w latach 1963–1978, Sellers stworzył ikoniczny archetyp komediowy, który do dziś jest rozpoznawalny na całym świecie. Jego fizyczna komedia i mistrzowskie wyczucie czasu sprawiły, że Inspector Clouseau stał się jedną z najbardziej lubianych postaci w historii kina komediowego.

Współpraca ze Stanleyem Kubrickiem

„Lolita”

Peter Sellers pokazał swój niezwykły kunszt aktorski w dwóch przełomowych filmach Stanleya Kubricka. W „Lolicie” z 1962 roku wcielił się w postać Clare’a Quilty’ego, co było jednym z jego bardziej złożonych i mrocznych występów. Rola ta udowodniła jego wszechstronność poza gatunkiem komediowym.

„Dr Strangelove”

Szczególnie brawurowo Sellers zaprezentował się w filmie „Dr Strangelove” z 1964 roku, gdzie wcielił się w aż trzy różne role: kapitana Lionela Mandrake’a, prezydenta Merkina Muffleya oraz tytułowego doktora Strangelove’a. Ta wielokrotna transformacja była świadectwem jego niezwykłych zdolności aktorskich i umiejętności budowania odrębnych postaci.

Ostatni wielki sukces: „Wystarczy być”

W 1979 roku, tuż przed śmiercią, Peter Sellers zagrał w filmie „Being There” (Wystarczy być), wcielając się w rolę ogrodnika Chance’a. Ta minimalistyczna i subtelna kreacja przyniosła mu zasłużony Złoty Glob oraz nominację do Oscara, stanowiąc godne zwieńczenie jego bogatej kariery.

Nagrody i osiągnięcia Petera Sellersa

Peter Sellers zdobył liczne nagrody i wyróżnienia za swoją wybitną pracę artystyczną. Jego talent został doceniony zarówno przez krytyków, jak i publiczność na całym świecie. Wśród najważniejszych osiągnięć znajdują się:

• Trzykrotna nominacja do Nagrody Akademii Oscara.
• Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu w 1980 roku.
• Tytuł Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE).

Nominacje do Oscara

Peter Sellers był trzykrotnie nominowany do prestiżowej Nagrody Akademii. Dwukrotnie ubiegał się o statuetkę w kategorii Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy – za kreacje w filmach „Dr Strangelove” (1965) i „Wystarczy być” (1980). Otrzymał również nominację w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Aktorski, co świadczy o szerokim spektrum jego talentu.

Złoty Glob

W 1980 roku Peter Sellers został uhonorowany statuetką Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu. Nagroda ta została przyznana za jego wybitną rolę w filmie „Wystarczy być”, podkreślając jego mistrzostwo w gatunku komedii.

Order Imperium Brytyjskiego (CBE)

Za swoje zasługi dla sztuki i kultury brytyjskiej, Peter Sellers został odznaczony tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (Commander of the Order of the British Empire). Było to znaczące uznanie jego wkładu w rozwój brytyjskiego kina i teatru.

Zdrowie Petera Sellersa

Problemy z sercem

Przez wiele lat Peter Sellers zmagał się z poważnymi problemami kardiologicznymi. Już w 1964 roku, w wieku zaledwie 39 lat, przeszedł pierwszy bardzo ciężki atak serca, który na pewien czas zahamował jego karierę. Te doświadczenia wpłynęły na jego późniejsze życie i ostatecznie doprowadziły do śmierci na zawał.

Warto wiedzieć: Pierwszy poważny atak serca Sellersa miał miejsce w 1964 roku.

Kondycja psychiczna

Przez większość swojego dorosłego życia Peter Sellers cierpiał na depresję oraz stany lękowe. Jego zdrowie psychiczne uległo drastycznemu pogorszeniu w połowie lat 70., co było potęgowane przez nadużywanie alkoholu i narkotyków. Te problemy z pewnością wpłynęły na jego zachowanie na planie i w życiu osobistym.

Muzyczne talenty Petera Sellersa

Talent perkusyjny

Zanim Peter Sellers zdobył sławę jako aktor, był zawodowym perkusistą jazzowym. W czasie II wojny światowej koncertował z różnymi zespołami muzycznymi. Jego przyjaciel, Spike Milligan, twierdził nawet, że Peter miał potencjał, aby zostać jednym z najlepszych perkusistów w kraju, co świadczy o jego wszechstronnym talencie artystycznym.

Kontrowersje i skandale związane z Peterem Sellersem

Trudny charakter na planie

Peter Sellers był znany z niezwykle trudnego charakteru i wybuchowego temperamentu na planach filmowych. Często popadał w konflikty z reżyserami i innymi aktorami, a jego zachowanie opisywano jako nieprzewidywalne. Te trudności w relacjach zawodowych stanowiły znaczącą część jego reputacji.

Sztuczki w celu zdobycia pracy

Na początku swojej kariery, zdesperowany brakiem zleceń, Peter Sellers zastosował nietypową sztuczkę, aby zdobyć pracę. Zadzwonił do producenta BBC Roya Speera, udając głos Kennetha Horne’a, wielkiej gwiazdy radia, w celu zarekomendowania samego siebie. Ten incydent pokazuje determinację i kreatywność, z jaką Sellers podchodził do budowania swojej kariery.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Peterze Sellerze

• Podczas II wojny światowej służył w Royal Air Force (RAF), a następnie dołączył do trupy rozrywkowej „Gang Show” Ralpha Readera.
• Posiadał niemal nadludzką zdolność naśladowania, potrafiąc perfekcyjnie odtworzyć dowolny akcent lub sposób mówienia.
• Podziwiał XIX-wiecznego boksera Daniela Mendozę, z którym był spokrewniony przez matkę.
• W wieku 15 lat rozpoczął pracę w teatrze od podstaw, zaczynając jako dozorca i awansując na kolejne stanowiska.

Służba wojskowa i Gang Show

Podczas II wojny światowej Peter Sellers służył w Royal Air Force (RAF). Ostatecznie trafił do trupy rozrywkowej „Gang Show” Ralpha Readera, z którą występował w Indiach, Birmie i na Cejlonie. To doświadczenie wojskowe z pewnością wpłynęło na jego dalszą karierę artystyczną.

Zdolności mimiczne

Peter Sellers posiadał niemal nadludzką zdolność naśladowania. Potrafił perfekcyjnie odtworzyć dowolny akcent lub sposób mówienia, co stało się fundamentem jego techniki aktorskiej i pozwoliło mu na stworzenie tak wielu różnorodnych postaci.

Pasja do boksu

Peter Sellers darzył wielkim podziwem XIX-wiecznego boksera Daniela Mendozę, z którym był spokrewniony przez matkę. Portret Mendozy wisiał w jego biurze, co świadczy o jego zainteresowaniach i przywiązaniu do historii swojej rodziny.

Praca w teatrze od podstaw

W wieku 15 lat Peter Sellers rozpoczął pracę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe, gdzie zaczynał jako dozorca. Następnie awansował na stanowiska biletera, usjera i asystenta kierownika sceny. Ta wszechstronna praca od podstaw w teatrze dała mu cenne doświadczenie w branży rozrywkowej.

Podsumowanie

Peter Sellers pozostaje ikoną brytyjskiego kina, którego niepowtarzalny talent komediowy i dramatyczny wywarły trwały wpływ na pokolenia aktorów i widzów. Mimo osobistych zmagań i wewnętrznych demonów, potrafił przełożyć swoje doświadczenia na niezapomniane kreacje, które do dziś bawią i inspirują. Jego wszechstronność, od mistrzowskiego wcielania się w inspektora Clouseau po głębokie portrety psychologiczne, świadczy o jego geniuszu aktorskim, a jego dziedzictwo żyje w każdej anegdocie i każdej scenie, którą stworzył.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Sellers