Robert Duvall: Ikona kina, mistrz transformacji i aktorski geniusz

15

Robert Duvall to jeden z najbardziej cenionych amerykańskich aktorów, który na początku 2026 roku będzie obchodził swoje 95. urodziny. Urodzony jako Robert Selden Duvall, jest uznawany za jednego z najstarszych żyjących i wciąż aktywnie działających zawodowo gigantów kina, którego kariera obejmuje liczne ikoniczne role i liczne nagrody. Jego droga artystyczna rozpoczęła się od przełomowego występu w filmie „Zabić drozda”, a po drodze zdobył uznanie dzięki rolom w takich klasykach jak „Ojciec chrzestny” czy „Czas apokalipsy”. Poza ekranem, Duvall był żonaty czterokrotnie, a jego obecną żoną od 2005 roku jest Luciana Pedrazza.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na początku 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 95. urodziny.
• Żona/Mąż: Luciana Pedrazza (od 2005 roku).
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Aktor.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla Najlepszego Aktora za rolę w filmie „Tender Mercies” (1983).

Podstawowe informacje biograficzne

Robert Selden Duvall urodził się 5 stycznia 1931 roku w San Diego w Kalifornii, jednak jego korzenie i wychowanie silnie związane są ze Wschodnim Wybrzeżem Stanów Zjednoczonych. Na początku 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 95. urodziny, co czyni go jednym z najstarszych i wciąż aktywnie działających artystów w branży filmowej. Fundamentem jego przyszłej kariery aktorskiej było wykształcenie, które zdobywał w Principia College w Elsah (stan Illinois), gdzie w 1953 roku uzyskał tytuł Bachelor of Arts w dziedzinie dramatu. Następnie, zimą 1955 roku, skorzystał z programu G.I. Bill dla weteranów, aby podjąć naukę w prestiżowej Neighborhood Playhouse School of the Theatre w Nowym Jorku. Tam kształcił się pod okiem legendarnego Sanforda Meisnera, którego nauki znacząco wpłynęły na jego późniejszą technikę aktorską. Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej, Robert Duvall odbył służbę wojskową w Armii Stanów Zjednoczonych w latach 1953–1954, kończąc ją w stopniu starszego szeregowego (Private First Class).

Rodzina i życie prywatne

Robert Duvall pochodzi z rodziny o zróżnicowanych zawodach i silnych tradycjach. Jego matka, Mildred Virginia Duvall (z domu Hart), była aktorką amatorką, co mogło zainspirować młodego Roberta do podążenia ścieżką artystyczną. Ojciec, William Howard Duvall, był zawodowym wojskowym – kontradmirałem Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Aktor był drugim z trzech synów w rodzinie, miał starszego brata, Williama Jr., oraz młodszego brata Johna, który pracował jako prawnik w branży rozrywkowej. Rodzina aktora posiada głębokie korzenie historyczne; ze strony matki jest spokrewniony z generałem Robertem E. Lee, dowódcą wojsk Konfederacji podczas wojny secesyjnej, a ze strony ojca wywodzi się od Mareena Duvalla, jednego z wczesnych osadników na terenie Stanów Zjednoczonych. Duvall został wychowany w wierze Chrześcijańskiej Nauki (Christian Science), choć przyznaje, że nie uczęszcza regularnie do kościoła. Kwestia małżeństw Roberta Duvalla jest istotnym elementem jego biografii – aktor był żonaty czterokrotnie: pierwszą żoną była Barbara Brent (1964–1981), następnie poślubił Gail Youngs (1982–1986), a później Sharon Brophy (1991–1995). Od 2005 roku jego żoną jest Luciana Pedrazza. Podczas studiów w Nowym Jorku w 1955 roku, Duvall dzielił mieszkanie z Dustinem Hoffmanem, a później także z Gene’em Hackmanem, z którymi utrzymywał bliskie relacje, wspierając się nawzajem w trudnych początkach kariery.

Kariera zawodowa

Debiut filmowy Roberta Duvalla na wielkim ekranie nastąpił w 1962 roku w kultowym filmie „Zabić drozda”, gdzie wcielił się w postać tajemniczego Boo Radleya, co od razu ugruntowało jego pozycję jako aktora zdolnego do tworzenia niezapomnianych kreacji. Karierę telewizyjną Duvall rozpoczynał od mniejszych ról w latach 60., pojawiając się w takich produkcjach jak „The Defenders”, „Playhouse 90” czy „Armstrong Circle Theatre”. Za „katalizator kariery” Robert Duvall uważa rolę Eddiego Carbone w sztuce Arthura Millera „Widok z mostu” (View from the Bridge) z 1957 roku, która otworzyła mu drzwi do dalszych, bardziej znaczących projektów. Jedną z najbardziej kultowych ról w dorobku Roberta Duvalla jest postać Toma Hagena, konsyliere rodziny Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” (The Godfather) z 1972 roku, która przyniosła mu nominację do Oscara i ugruntowała jego pozycję. Choć Duvall zagrał w wielu kasowych hitach kinowych, za swój osobisty ulubiony film uważa „Tomorrow” z 1972 roku. Znaczącym sukcesem w karierze Duvalla było zdobycie Oscara dla najlepszego aktora w 1983 roku za rolę Maca Sledge’a w filmie „Tender Mercies”, która udowodniła jego niezwykły talent dramatyczny i muzyczny. Poza rolą Toma Hagena w „Ojcu chrzestnym”, Duvall wystąpił w wielu innych wybitnych produkcjach, w tym w filmie „Czas Apokalipsy” (Apocalypse Now) jako porucznik płk Bill Kilgore. Robert Duvall, znany również pod pseudonimem „Apostoł”, napisał scenariusz i wyreżyserował film pod tym samym tytułem w 1997 roku, za który otrzymał nominację do Oscara. Jego kariera obejmuje również udział w filmach takich jak „Bullitt”, „Rzut życia” (Lucky You) oraz „Południe od Brazos” (Lonesome Dove). W latach 60. XX wieku Robert Duvall pojawiał się gościnnie w tak legendarnych serialach telewizyjnych jak „Strefa mroku” (The Twilight Zone), „Nietykalni” (The Untouchables) oraz „Alfred Hitchcock przedstawia”. Jego wszechstronność aktorska pozwoliła mu na adaptację do różnorodnych gatunków filmowych, a jego współpraca z reżyserami, takimi jak Francis Ford Coppola, zaowocowała filmami, które przeszły do historii kinematografii.

Nagrody i osiągnięcia

Największym indywidualnym osiągnięciem Roberta Duvalla jest zdobycie **Oscara dla Najlepszego Aktora** w 1983 roku za rolę w filmie „Tender Mercies”. Akademia doceniła jego kreację autentyczną i pełną emocjonalnej głębi. Poza tym jednym, najważniejszym wyróżnieniem, Duvall był wielokrotnie nominowany do nagrody Akademii – łącznie otrzymał siedem nominacji do Oscara, w tym za filmy takie jak „Ojciec chrzestny”, „Czas apokalipsy”, „Wielki Santini”, „Apostoł”, „Adwokat” oraz „Sędzia” (2014). Te liczne nominacje świadczą o jego stałej obecności w czołówce światowego kina na przestrzeni wielu dekad. Sukcesy Duvalla nie ograniczają się do nagród filmowych – zdobył również dwie nagrody Primetime Emmy w 2006 roku za miniserial „Broken Trail”. W swojej bogatej kolekcji nagród Robert Duvall posiada również cztery Złote Globy, nagrodę BAFTA oraz Screen Actors Guild Award. Na dowód jego nieocenionego wkładu w rozwój przemysłu filmowego, Robert Duvall posiada własną gwiazdę na Hollywood Walk of Fame.

Nagrody i nominacje do Oscara:

• Oscar dla Najlepszego Aktora (1983) za „Tender Mercies”
• Nominacje do Oscara: „Ojciec chrzestny”, „Czas apokalipsy”, „Wielki Santini”, „Apostoł”, „Adwokat”, „Sędzia” (2014)

Nagrody Primetime Emmy:

• Dwie nagrody (2006) za „Broken Trail” (produkcja i aktorstwo)
• Nominacje: „Na południe od Brazos”, „Stalin”, „Człowiek, który schwytał Eichmanna”

Inne prestiżowe wyróżnienia:

• Cztery Złote Globy
• Nagroda BAFTA
• Screen Actors Guild Award

Ciekawostki i mniej znane fakty

Zanim Robert Duvall osiągnął sławę i bogactwo, musiał podejmować różnorodne prace dorywcze, aby sfinansować swoje lekcje aktorstwa, pracując między innymi jako urzędnik na poczcie, sprzedawca w domu towarowym Macy’s oraz kierowca ciężarówki. Sam aktor przyznał, że w młodości był „fatalny we wszystkim poza aktorstwem”, co mogło wzmocnić jego pasję do sztuki. Decyzja o zostaniu aktorem była dla Duvalla formą buntu przeciwko jego ojcu, admirałowi Williamowi Howardowi Duvallowi, który oczekiwał, że syn pójdzie w jego ślady i wstąpi do Akademii Marynarki Wojennej. Aktor wielokrotnie prostował plotki sugerujące, że brał udział w krwawych walkach podczas wojny koreańskiej, wyjaśniając, że podczas służby wojskowej ledwo przeszedł testy strzeleckie. Relacja zawodowa Roberta Duvalla z dramaturgiem Hortonem Foote’em trwała przez dekady, a Foote często nazywał Duvalla „aktorem numer jeden”. Jego debiut na Broadwayu miał miejsce w 1966 roku w sztuce „Wait Until Dark”, a w 1977 roku powrócił na tę scenę w sztuce „American Buffalo” Davida Mameta, za co otrzymał nominację do nagrody Drama Desk Award. W swojej karierze Duvall otrzymał również nagrody takie jak An Obie Award w 1965 roku, co świadczy o jego wczesnym uznaniu w świecie teatru.

Kluczowe etapy kariery:

• 1962: Debiut filmowy w „Zabić drozda”
• Lata 60.: Początki w telewizji (m.in. „The Defenders”, „Playhouse 90”)
• 1957: Przełom teatralny w „Widoku z mostu”
• 1972: Kultowa rola Toma Hagena w „Ojcu chrzestnym”
• 1983: Oscar dla Najlepszego Aktora za „Tender Mercies”
• 1997: Reżyseria i scenariusz filmu „Apostoł”

Małżeństwa Roberta Duvalla:

• Barbara Brent (1964–1981)
• Gail Youngs (1982–1986)
• Sharon Brophy (1991–1995)
• Luciana Pedrazza (od 2005)

Wykształcenie:

• Principia College (Bachelor of Arts w dziedzinie dramatu, 1953)
• Neighborhood Playhouse School of the Theatre (Nowy Jork, zima 1955)

Warto wiedzieć: Robert Duvall, pomimo wojskowego pochodzenia ojca, wybrał ścieżkę kariery aktorskiej, co było formą buntu przeciwko oczekiwaniom rodziców.

Doświadczenie życiowe i nieustająca pasja do sztuki pozwoliły Robertowi Duvallowi na zbudowanie niezwykłej kariery, która stanowi inspirację dla wielu artystów. Jego wszechstronność, głębia postaci i niezapomniane kreacje sprawiły, że na stałe zapisał się w historii światowego kina, a jego osiągnięcia wciąż inspirują kolejne pokolenia widzów i twórców.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Duvall